MR, güçlü bir mıknatıs ve radyo dalgalarıyla görüntü oluşturur, radyasyon içermez. İncelenen bölgeye göre çoğu çekim 15 ile 45 dakika sürer. Güvenli bir çekim için birkaç hazırlık önemlidir.
Çekimden önce mutlaka bildirin
Kalp pili, defibrilatör, koklear (iç kulak) implant, insülin pompası ya da başka bir vücut içi cihaz
Ameliyatla yerleştirilmiş klips, stent, protez, vida veya plak
Gözünüze metal parça kaçmış olabileceği bir iş geçmişi (kaynak, torna gibi)
Gebelik ya da gebelik şüphesi
Böbrek hastalığı (kontrastlı çekim yapılacaksa)
Kapalı alan korkusu
Önemli: MR'daki mıknatıs her zaman açıktır. Metal eşyalar ve bazı cihazlar ciddi tehlike oluşturabilir. Cihazınızın MR uyumlu olup olmadığından emin değilseniz kimlik kartını ya da raporunu yanınızda getirin.
Çekim odasına girmeden çıkarın
Saat, takı, kemer, toka, gözlük, işitme cihazı, telefon, anahtar, banka ve kredi kartları (manyetik alanda silinebilir), çıkarılabilir diş protezi. Kalıcı dövmeler çoğu zaman sorun yaratmaz; çekim sırasında ısınma hissederseniz hemen söyleyin.
Aç gelmem gerekir mi?
Çoğu MR incelemesinde açlık gerekmez, ilaçlarınızı her zamanki gibi alabilirsiniz. Bazı karın incelemelerinde birkaç saatlik açlık istenebilir. Randevunuzu aldığınız merkezin talimatına uyun.
Çekim sırasında
Cihaz yüksek ve ritmik sesler çıkarır; size kulaklık ya da kulak tıkacı verilir.
Görüntülerin net çıkması için kıpırdamamak çok önemlidir. Bazı çekimlerde nefesinizi kısa süre tutmanız istenir.
Elinize bir çağrı zili verilir; rahatsızlık hissederseniz istediğiniz an basabilirsiniz.
Kontrastlı çekimlerde koldaki damar yolundan gadolinyum içeren bir ilaç verilir. Yan etkileri seyrektir.
Kapalı alan korkum var
Bunu önceden söylemeniz yeterli. Çekim süresi ve adımları anlatılır, bazı merkezlerde daha geniş açıklıklı cihazlar bulunur. Gerekirse hekiminiz çekim öncesi için hafif bir sakinleştirici planlayabilir; bu durumda yanınızda bir refakatçi olması ve araç kullanmamanız gerekir.
Çekimden sonra
Günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Kontrast madde verildiyse gün içinde bol su içmeniz önerilir.
Bilgisayarlı tomografi
BT'de kontrast madde
Kontrast madde, damarları ve organları görüntüde daha belirgin hale getiren bir ilaçtır. BT'de genellikle koldaki damar yolundan iyot içeren kontrast verilir. Bazı karın incelemelerinde çekimden önce içmeniz için ağızdan kontrast da verilebilir.
Çekimden önce mutlaka bildirin
Daha önce kontrast maddeye karşı reaksiyon (kaşıntı, kurdeşen, nefes darlığı)
Astım ya da ciddi alerji öyküsü
Böbrek hastalığı, diyaliz
Şeker hastalığı ve metformin içeren ilaç kullanımı
Aşırı çalışan tiroid (hipertiroidi)
Gebelik ya da emzirme
Böbrek fonksiyonunuzu görmek için çekimden önce kan tahlili (kreatinin) istenebilir. Birçok merkez kontrastlı çekimden önce birkaç saatlik açlık ister; uygulama merkezden merkeze değişir.
Kontrast verilirken ne hissedilir?
Vücutta yayılan bir sıcaklık, ağızda metalik bir tat ve idrar yapıyormuş gibi bir his sık görülür. Bunlar normaldir ve birkaç saniyede geçer.
Alerjik reaksiyon olur mu?
Reaksiyonların çoğu hafiftir: kaşıntı, ciltte kızarıklık ya da kurdeşen. Ciddi reaksiyonlar çok nadirdir ve çekim ünitelerinde bunlara müdahale edecek ekip ve ilaçlar hazır bulunur. Bu yüzden çekimden sonra kısa bir süre ünitede beklemeniz istenebilir. Daha önce reaksiyon geçirdiyseniz hekiminiz farklı bir yöntem ya da çekim öncesi ilaç tedavisi planlayabilir.
Çekimden sonra
Kontrastın böbreklerden atılmasına yardım etmek için gün içinde bol su için.
Metformin kullanıyorsanız, hekiminiz böbrek fonksiyonunuza göre ilaca çekimden sonra bir süre (genellikle 48 saat) ara vermenizi isteyebilir. İlacınızı kendi kendinize kesmeyin.
Güncel kılavuzlara göre emzirmeye ara vermek genellikle gerekmez.
Birkaç saat ya da gün sonra ciltte döküntü fark ederseniz hekiminize başvurun.
Radyasyon güvenliği
Görüntülemede radyasyon dozu
Hepimiz topraktan, havadan ve uzaydan gelen doğal radyasyona sürekli maruz kalırız. Bu doğal doz yılda yaklaşık 3 milisievert (mSv) civarındadır. Görüntüleme tetkiklerinin dozunu anlamanın en kolay yolu, onu bu doğal dozla karşılaştırmaktır.
Hangi tetkikler radyasyon içerir?
Röntgen (direkt grafi), BT, mamografi, floroskopi ve nükleer tıp tetkikleri radyasyon içerir. MR ve ultrason radyasyon içermez.
Yaklaşık dozlar
MR, ultrason0 mSv · radyasyon yok
Diş röntgeni0,005 mSv · ~1 gün
Akciğer grafisi0,1 mSv · ~10 gün
Mamografi0,4 mSv · ~7 hafta
Düşük doz akciğer BT1,5 mSv · ~6 ay
Beyin BT2 mSv · ~8 ay
Toraks BT7 mSv · ~2 yıl
Karın ve pelvis BT10 mSv · ~3 yıl
Yetişkin için yaklaşık etkin doz ve doğal radyasyon karşılığı (yılda ~3 mSv kabulüyle). Gerçek doz cihaza, çekim protokolüne ve vücut yapısına göre değişir; modern cihazlarda çoğu zaman daha düşüktür. Kaynak: RadiologyInfo.org (ACR/RSNA).
Bu dozlar zararlı mı?
Tanısal tetkiklerde kullanılan dozlar düşüktür ve olası risk de çok küçüktür. Doğru endikasyonla istenen bir tetkikin tanıya katkısı, bu küçük riskten genellikle çok daha büyüktür. Bu yüzden her tetkik ancak gerçekten gerekliyse ve mümkün olan en düşük dozla yapılır.
Çocuklar ve gebelik
Çocuklar radyasyona yetişkinlerden daha duyarlıdır; çekim ayarları çocuğun yaşına ve kilosuna göre düşürülür ve mümkünse ultrason ya da MR tercih edilir. Gebeyseniz ya da gebelik ihtimaliniz varsa çekimden önce mutlaka söyleyin. Çoğu tanısal tetkik bebek için anlamlı risk taşımaz, ancak gerekirse yöntem ve zamanlama buna göre planlanır.
Gereksiz tekrar çekimden kaçının
Daha önce yapılmış tetkiklerinizi, raporlarınızı ve görüntü CD'lerinizi yanınızda getirin; e-Nabız'daki önceki tetkikleriniz de hekiminize yol gösterir. Eski görüntülerle karşılaştırma hem tanıyı güçlendirir hem de gereksiz tekrar çekimi önler.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Size özel hazırlık talimatı için tetkik yapılacak merkeze ve sizi takip eden hekiminize başvurun.